اقتصادآنلاین – مسیحا حیدریان؛ همزمان با ادامه ناترازی انرژی و محدودیتهای برق صنایع، بار دیگر این پرسش مطرح شده که چرا بخش تولید باید هزینه اصلی کمبود برق را بپردازد و دولت به جای اصلاح الگوی مصرف و قیمتگذاری انرژی، سادهترین راه یعنی محدود کردن برق صنایع را انتخاب میکند؟ این سیاست به اعتقاد فعالان اقتصادی در نهایت به زیان اقتصاد، اشتغال و حتی خود صنعت برق تمام خواهد شد.
جواد حسینیکیا، نایبرئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفتوگو با اقتصادآنلاین با اشاره به نگاه مجلس درباره نحوه توزیع انرژی گفت: رویکرد کمیسیون صنایع از ابتدا حمایت از تولید و صنعت بوده و اولویت مجلس نیز این است که فشار ناترازی انرژی تا حد امکان بر دوش صنایع قرار نگیرد.
فشار به صنعت از روی ناچاری است
حسینیکیا با بیان اینکه کمیسیونهای تخصصی مجلس بر همین مبنا عمل میکنند، افزود: البته در برخی مقاطع شرایط خاص کشور، از جمله ملاحظات سیاسی، امنیتی و اجتماعی، باعث میشود که تصمیمات متفاوتی اتخاذ شود و بخشی از این فشار ناگزیر به سمت صنایع منتقل شود.
وی با اشاره به برنامههای در دست بررسی برای مدیریت مصرف انرژی اظهار کرد: اگر سامانه جامعی که برای مدیریت و رصد مصرف انرژی پیشبینی شده به بهرهبرداری برسد، بخش قابل توجهی از مشکلات فعلی در حوزه توزیع و مدیریت انرژی برطرف خواهد شد.
نایب رییس کمیسیون صنایع و معادن مجلس درباره برنامه دولت برای تأمین برق مشترکان خانگی در ماههای آینده نیز گفت: اولویت دولت این است که برق بخش خانگی با کمترین میزان خاموشی تأمین شود، اما اگر میزان کسری برق افزایش پیدا کند، ناچار به اعمال خاموشی خواهیم بود.
راهحل ناترازی انرژی انتقال آن به بخش صنعت نیست
در همین زمینه، سعید تاجیک، رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران نیز بر این باور است که انتقال بار ناترازی برق به صنایع، راهحل مسئله نیست و تنها تبعات اقتصادی آن را به آینده موکول میکند.
تاجیک با انتقاد از نحوه مدیریت ناترازی برق گفت: واقعیت این است که دولت ملاحظات اجتماعی را در اولویت قرار داده است. قطع برق صنایع کمتر در معرض دید افکار عمومی قرار میگیرد و صدای بخش تولید نیز به اندازه مشترکان خانگی شنیده نمیشود؛ به همین دلیل، دولت ترجیح میدهد برق بخش خانگی را حفظ کند و فشار کمبود برق را به صنایع منتقل کند.
وی ادامه داد: این رویکرد در عمل به معنای انتقال مشکل از یک بخش به بخش دیگر است، نه حل آن. با قطع برق صنایع، تولید کاهش پیدا میکند، رشد اقتصادی آسیب میبیند و حتی درآمد صنعت برق نیز افت میکند؛ زیرا تعرفه برق صنایع بهمراتب بالاتر از تعرفه بخش خانگی است و کاهش مصرف این بخش از نظر اقتصادی نیز به زیان صنعت برق خواهد بود.
تاجیک افزود: شاید سیاست قطعی برق صنایع در کوتاهمدت بتواند فشارهای اجتماعی را کاهش دهد، اما پیامدهای آن چند ماه بعد در قالب افت تولید، افزایش بیکاری و رشد تورم نمایان خواهد شد. در واقع مسئله حل نمیشود، بلکه تنها زمان بروز آثار آن به تعویق میافتد.
عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران با تأکید بر اینکه صنعت در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری به حمایت نیاز دارد، تصریح کرد: تولیدکنندگان طی یک سال گذشته با مشکلات متعددی از جمله تبعات جنگ، اختلال در تأمین مواد اولیه و سایر چالشهای اقتصادی مواجه بودهاند و در چنین شرایطی تحمیل خاموشی به صنایع، فشار مضاعفی بر بخش تولید وارد میکند.
وی راهکار خروج از این وضعیت را حرکت همزمان در سه محور افزایش تولید برق، بهینهسازی مصرف و کنترل رشد تقاضا دانست و اظهار کرد: تا زمانی که ناترازی انرژی پابرجاست، انتظار بخش خصوصی این است که محدودیتها بهصورت عادلانه میان همه بخشهای مصرف توزیع شود و تمام بار کمبود انرژی بر دوش صنعت قرار نگیرد.
دولت باید به سمت اصلاح قیمت انرژی حرکت کند
تاجیک همچنین اصلاح ساختار اقتصادی صنعت برق را ضروری دانست و گفت: دولت باید علاوه بر توسعه ظرفیت تولید، به سمت اصلاح قیمت برق، حذف قیمتگذاری دستوری و افزایش بهرهوری مصرف انرژی حرکت کند؛ چرا که بدون این اصلاحات، ناترازی انرژی همچنان ادامه خواهد داشت.
رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران با اشاره به شدت بالای مصرف انرژی در کشور افزود: میزان مصرف انرژی در ایران نسبت به تولید ناخالص داخلی بسیار بالاست؛ بهگونهای که اقتصادی حدود ۴۰۰ میلیارد دلاری، به اندازه اقتصادی نزدیک به دو هزار میلیارد دلار انرژی مصرف میکند. این موضوع نشاندهنده بهرهوری پایین و اتلاف گسترده منابع انرژی است.
تاجیک در ادامه درباره آثار جنگ اخیر بر زیرساختهای انرژی نیز گفت: مهمترین آسیب واردشده، از دست رفتن حدود سه هزار و ۸۰۰ مگاوات از ظرفیت شبکه برق کشور بود که از سوی وزارت نیرو نیز اعلام شده است.
وی در پایان با هشدار نسبت به شرایط زمستان پیشرو اظهار کرد: نگرانی اصلی اکنون به تأمین گاز در فصل سرما مربوط میشود، زیرا احتمال دارد بحران گاز حتی از ناترازی برق تابستان نیز جدیتر باشد. دولت باید از هماکنون برای مدیریت این وضعیت برنامهریزی کند تا کشور در ماههای آینده با مشکلات گستردهتری روبهرو نشود.