به گزارش اقتصادآنلاین، در حالی که در هفتههای اخیر فشارهای عملیاتی و اختلالهای مقطعی، بخشی از شبکه حملونقل و لجستیک کشور را تحت تأثیر قرار داده بود، تازهترین گزارشهای رسمی از بنادر و گمرکات نشان میدهد روند ورود کالا نهتنها متوقف نشده، بلکه در برخی مبادی سرعت گرفته است؛ تا جایی که طی روزهای گذشته چندین فروند شناور حامل کالاهای اساسی در بنادر پهلو گرفتهاند و «محمولههای عظیم» وارد کشور شده است—موضوعی که به گفته مسئولان میتواند بخشی از نیازهای بازار را با اطمینان بیشتری پوشش دهد.
جنوب؛ بازگشت بندر شهید باهنر به مدار و پهلوگیری شناورهای حامل اقلام ضروری
حمیدرضا محمدحسینی تختی، مدیر بنادر و دریانوردی شهید باهنر و شرق هرمزگان، با اشاره به اینکه بندر شهید باهنر به دلیل موقعیت راهبردی خود بیشترین آسیب را از رخداد اخیر متحمل شد، تأکید کرده است با وجود این شرایط، فعالیتها هیچگاه به طور کامل متوقف نشد و بخش مهمی از عملیات با اتکا به تلاش شبانهروزی نیروهای بندری ادامه یافت.
به گفته او، اکنون با بهبود شرایط، روند بازگشت بندر به چرخه کامل فعالیت با «سرعت مطلوب» در جریان است و صادرات کالاهای غیرنفتی از جمله شیشه، بیکربنات سدیم، میوه و ترهبار و آهن اسفنجی از سر گرفته شده است. در حوزه واردات نیز محمدحسینی تختی از رونق دوباره واردات خبر داده و اعلام کرده طی روزهای اخیر چندین شناور حامل کالاهای اساسی و تجاری در بندر شهید باهنر پهلو گرفتهاند و تخلیه محمولههایی مانند برنج، حبوبات، خودرو و سایر کالاهای موردنیاز انجام شده است.
چابهار؛ بندر پشتیبان زنجیره تأمین با تخلیه «بیش از ۲ میلیون تن» کالا
در نقطهای دیگر از نقشه لجستیک کشور، بندر شهید بهشتی چابهار نیز طبق اعلام مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان، در دوره اخیر بدون وقفه به فعالیت ادامه داده است. بر اساس این گزارش، ۳۸۰ فروند کشتی اقیانوسپیما در این بندر پهلوگیری کردهاند و حاصل آن تخلیه و بارگیری بیش از ۲ میلیون تن کالای کانتینری، کالاهای اساسی، نهادههای دامی و سایر محمولههای تجاری بوده که به شبکه حملونقل داخلی تحویل شده است.
شمال؛ افزایش نقش بنادر خزر و خدمات ۲۴ ساعته گمرکات
همزمان، در شمال کشور نیز روند «شیفتگیری» بخشی از مبادلات به سمت بنادر و گمرکات حاشیه خزر پررنگتر شده است. ناظر گمرکات گیلان از ارائه خدمات شبانهروزی در گمرکات آستارا، انزلی و کاسپین برای تسریع در ترخیص کالاهای اساسی و ضروری خبر داده و تأکید کرده استمرار این خدمات به تقویت زیرساختها، نیروی انسانی و هماهنگی بین دستگاهها وابسته است.
از سوی دیگر، آمارهای اعلامی در مازندران نیز تصویر روشنی از رشد عملیات وارداتی در بنادر شمالی ارائه میدهد: از ابتدای امسال تاکنون بیش از یک میلیون و ۲۵۶ هزار تن کالا از بنادر مازندران وارد کشور شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶۸ درصد افزایش را نشان میدهد. همچنین در سهماهه نخست امسال ۴۹۷ هزار و ۶۱ تن کالا از مبدا بنادر مازندران صادر شده است.
تسهیل مقررات؛ عامل کلیدی در سرعتبخشی ترخیص
در کنار عملکرد عملیاتی بنادر، بخش مهمی از افزایش سرعت ترخیص و کاهش توقف کالا به تسهیلات مقرراتی نسبت داده میشود. از جمله به اجرای بخشنامه ۶۵ مادهای شورای عالی امنیت ملی که بنا بر اعلام گمرک، با اقداماتی مانند حذف الزام کد رهگیری بانک هنگام ترخیص و پذیرش برخی ثبت سفارشهای منقضی، بخشی از گرههای تجارت خارجی را باز کرده است. در عین حال، چالشهایی مانند تعدد بخشنامهها و ناهماهنگی بین دستگاهها همچنان به عنوان موانع اصلی مطرح است.
مجموع این دادهها یک پیام روشن دارد: در شرایطی که بازار به حساسیت نسبت به تأمین کالاهای اساسی واکنش سریع نشان میدهد، پهلـوگیری شناورها و ورود محمولههای بزرگ در بنادر جنوبی و شمالی، نقش «ضدشوک» برای اقتصاد ایفا میکند. با این حال، پایداری این وضعیت نیازمند تقویت لجستیک، مدیریت هماهنگ مرزی و تثبیت رویههای تسهیلگر است تا ورود کالا از حالت «مدیریت بحران» به «روال پایدار» منتقل شود.