سرمایه گذاری در بیت کوین بهتر است یا بورس؟ برای یک ایرانی، ترید در کدام بازار مطمئنتر است: ارز دیجیتال یا بورس؟ و دهها مورد دیگر، سوالاتی هستند که تریدرهای مبتدی و باتجربه در ایران مطرح میکنند. اصلیترین فرق بورس و ارز دیجیتال در محدودیت نوسانات آنهاست؛ بازار ارز دیجیتال نوسان بیشتری نسبت به بورس دارد. به این ترتیب، جهشهای سریع قیمتی و در نتیجه امکان کسب سود (یا زیان) سریعتر (حتی در یک روز) در بازار کریپتو بیشتر میشود. این مقاله، از جنبههای مختلف بررسی میکند که سرمایه گذاری در بیت کوین بهتر است یا بورس؟
سرمایه گذاری در بیت کوین بهتر است یا بورس (نگاهی بنیادی)
بازار ارزهای دیجیتال (بهویژه آلتکوینها) معمولاً نوسان بسیار بیشتری نسبت به بورس سهام در ایران دارند. برای مثال، اگر بازدهی روزانه یا هفتگی نمودار قیمت اتریوم به تومان را در صرافی ارز دیجیتال رابکس برای دورههای مختلف در یک سال گذشته به دست آورید، این مساله واضح است: اتریوم در یک دورهای کوتاه روزانه، ممکن است ۲۰ درصد و حتی بیشتر تغییر قیمت تجربه کند. این در وضعیت برای یک سهم در بورس ایران صادق نیست.
در مقابل، شاخصهای بازار بورس معمولاً حرکتهای ملایمتری دارند. به عنوان مثال شاخص کل بورس تهران معمولاً روزانه کمتر از ۲ درصد تغییر میکند. به طور کلی فرق بورس و ارز دیجیتال را میتوان در موارد زیر به وضوح مشاهده کرد.
گزینههای اصلی فرق بورس و ارز دیجیتال چیست؟
علاوه بر دامنه نوسانات روزانه در قیمت خرید و فروش بیت کوین با معامله سهام در بورس ایران، این دو بازار از جنبههای اصلی زیر با یکدیگر فرق دارند:
خرید و فروش بیت کوین در صرافی ایرانی رابکس
ریسک و افت قیمتها (Drawdowns): بهدلیل نوسان بیشتر، در زمان ریزشها، بازار بیتکوین افتهای شدید و مکررتری دارند. مثلاً بیتکوین در سال ۲۰۲۲ بیش از ۶۵ درصد سقوط کرد. همچنین اغلب آلتکوینها بیش از ۸۰ درصد کاهش یافتند. در حالی که شدت کاهش قیمتها در بازار بورس، به این شدت نیست. بازار سهام معمولاً از پشتوانههای ساختاری و حکومتی بیشتری برخوردار است: درآمد شرکتها، سود تقسیمی، نظارت قانونی و حمایت از سرمایهگذاران باعث کاهش ریسک سقوط شدید میشود. (هرچند بهکلی از بین نمیرود.)
نقدشوندگی و محدودیتهای معاملاتی: در پاسخ اینکه از کدوم بازار میشه سریعتر سود گرفت بورس یا ارز دیجیتال، محدودیتها در ساعات معاملات، موردی است که تریدرها (به ویژه اسکالپرها) به شدت به آن اهمیت میدهند. دسترسی به ترید در بازار ارز دیجیتال به صورت ۲۴/۷ است، اما بورس ایران ساعت معاملاتی محدود (روزهای کاری شنبه تا چهارشنبه ساعت ۰۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰) دارد؛ بنابراین نقدشوندگی بازار ارز دیجیتال بهتر از بورس است.
اهرم و فیوچرز: در بازار ارز دیجیتال، معمولاً اهرمهای بالا (حتی تا ۱۰۰ برابر) وجود دارد که میتواند سود یا زیان را بهسرعت چند برابر کند. در مقابل، بورس نیز ابزارهای مشتقه و معاملات اعتباری دارد، اما میزان اهرم محدودتر و تحت نظارت قانونی است. اگرچه طبق این معیار نمیتوان گفت که برای همه افراد بورس بهتر است یا ارز دیجیتال، اما میتوان در نظر گرفت: برای تریدرهای حرفهای اهرم بالا مزیت ویژهای محسوب میشود، برای افراد مبتدی نیز ریسک این ویژگی شدیدتر است.
دارایی پایه: در بازار بورس، سهام شرکتهای واقعی در ایران که درآمد، سود، دارایی فیزیکی و بدهی دارند، خرید و فروش میشود. اما در بازار ارز دیجیتال، رمزارزهای مبتنی بر بلاکچین معامله خواهند شد که اغلب دارای جریان نقدی-درآمدی ذاتی نیستند. (مگر از طریق استیکینگ یا کارمزدهای شبکهای).
روش ارزشگذاری: پروژههای کریپتویی در بازار ارز دیجیتال از طریق معیارهایی مانند کاربرد شبکه، توکنومیک، اقتصاد استیکینگ و مدلهای سفتهبازی پیشرفته ارزشگذاری میشوند. در عوض، معیار ارزشگذاری سهام شرکتها در بورس، ناشی از جریان نقدی تنزیلشده، نسبتهای سودآوری و میزان رشد درآمدی شرکت مربوطه است.
دیدگاه فعالان بازار: اگرچه به طور قطعی نمیتوان گفت، اما اغلب سرمایهگذاران فعال در بازار بورس افراد حقوقی و کسانی هستند که دیدگاه و استراتژی سرمایهگذاری بلندمدت دارند. در عوض، مشارکتکنندههای بازار ارز دیجیتال در ایران اغلب شامل سرمایهگذاران خُرد، علاقهمند به تکنولوژیهای جدید و دارای استراتژیهای مبتنیبر نوسانگیری کوتاهمدت (روزانه تا ماهانه) هستند.
سرمایه گذاری در ارز دیجیتال یا بورس
تمام این موارد یک طرف، برای تشخیص اینکه سرمایه گذاری در بیت کوین بهتر است یا بورس، توجه به سابقه تاریخی جایگاه ویژهای دارد. دادههای تاریخی در بازار ارز دیجیتال کمتر از دو دهه وجود داد، اما در بازار سهام میتوانید از دههها داده و تجربه بهرهمند شوید.
جمعبندی؛ از کدوم بازار میشه سریعتر سود گرفت بورس یا ارز دیجیتال؟
در مجموع اگر از بازار ارز دیجیتال یا بورس، هدف کسب سود سریع باشد، بازار رمزارزها و بیت کوین گزینهای بهتر محسوب میشود؛ البته با در نظر گرفتن اینکه ریسکها نیز به همان نسبت افزایش خواهند یافت. بورس سهام کندتر بوده، اما دارای ساختاری باثباتتر و پایدارتر است. البته در برخی سهام، امکان نقد کردن سرمایه به شدت پایین و حتی احتمال قفل تا چند ماه وجود دارد.
با وجود تمام این موارد، انتخاب درست برای اینکه بورس بهتر است یا ارز دیجیتال به شدت به میزان تحمل ریسک تریدر، اندازه سرمایه و افق سرمایهگذاری که او در نظر دارد، بستگی خواهد داشت. برای شروع سرمایهگذاری در بازار ارز دیجیتال میتوانید از انواع مدلهای ثبت سفارش پیشرفته در صرافی ارز دیجیتال رابکس کمک بگیرید. به این ترتیب، امنیت سرمایهگذاری خود را به حداکثر برسانید.